Zabawka

Najbardziej nietypowe zabawki świata – od japońskich gadżetów po ręcznie robione cuda

Zabawki – z pozoru zwyczajne przedmioty, które kojarzą się z dzieciństwem, beztroską i prostą radością – potrafią czasem zaskoczyć swoją formą, funkcją, a przede wszystkim pomysłowością. Im głębiej wchodzimy w świat zabawek, tym wyraźniej widzimy, że nie ogranicza się on do pluszaków i plastikowych samochodzików. Istnieją bowiem na świecie zabawki tak niezwykłe, że trudno przejść obok nich obojętnie – dziwne, zabawne, kunsztowne, czasem kontrowersyjne. I to właśnie o nich chcemy dziś opowiedzieć.

Japonia – królestwo kreatywności i dziwactwa

Jeśli gdziekolwiek na świecie kreatywność w tworzeniu zabawek osiągnęła poziom sztuki (i niekiedy absurdu), to z pewnością w Japonii. Kultura kawaii, z jej umiłowaniem wszystkiego, co słodkie, dziwaczne i zaskakujące, stworzyła cały przemysł nietypowych gadżetów i miniaturowych zabawek.

Przykładem mogą być gachapon – kapsułkowe automaty z losowymi zabawkami, w których znaleźć można niemal wszystko: od figurek przedstawiających sushi siedzące na krzesełkach, przez realistyczne miniatury toalet publicznych, aż po kolekcje plastikowych kotów w absurdalnych pozach. Popularność tych zabawek wynika nie tylko z ich oryginalności, ale też z elementu niespodzianki – nigdy nie wiemy, co wypadnie z maszyny.

Innym nietypowym przykładem są „useless machines” – miniaturowe skrzyneczki, które po włączeniu same się wyłączają, najczęściej przez wysunięcie się ramienia wciskającego przycisk. Ich zadaniem nie jest rozbawienie dziecka w klasyczny sposób, lecz wywołanie refleksji, śmiechu, a czasem nawet… frustracji. Taka zabawka w pełni oddaje japońskie zamiłowanie do przewrotności i ironii.

Rękodzieło – gdy zabawka staje się dziełem sztuki

Z drugiej strony świata – zarówno dosłownie, jak i metaforycznie – znajdują się zabawki wykonywane ręcznie, często przez lokalnych rzemieślników, artystów ludowych czy pasjonatów. Nierzadko są to unikalne egzemplarze, wykonane z naturalnych materiałów i inspirowane tradycją lub folklorem danego regionu.

W Nepalu spotkać można ręcznie szyte zabawki z wełny yaków – kolorowe, miękkie, często stylizowane na lokalne zwierzęta lub bóstwa. W Afryce popularne są lalki wykonane z drutu, koralików i tkanin – każda z nich opowiada jakąś historię i może pełnić także funkcję amuletu.

W Europie coraz większą popularność zdobywają lalki Waldorfskie – miękkie, szyte z naturalnych materiałów, z delikatnymi rysami twarzy, które mają pobudzać wyobraźnię dziecka. Niektóre z tych lalek powstają całkowicie ręcznie, z taką dbałością o detale, że można je traktować bardziej jak dzieła sztuki niż przedmioty codziennej zabawy.

Zabawki koncepcyjne – gdy forma wyprzedza funkcję

Są też takie zabawki, które trudno nazwać jednoznacznie – balansują na granicy sztuki współczesnej, eksperymentu i produktu użytkowego. W tej kategorii znajdziemy projekty artystów, którzy wykorzystują formę zabawki do opowiedzenia historii lub zakwestionowania norm społecznych.

Zabawki-parodie, takie jak pluszowy wirus grypy czy kość policyjna w wersji dziecięcej, bawią, ale i zmuszają do myślenia. W niektórych przypadkach są tworzone z myślą o dorosłych kolekcjonerach, dla których zabawka to sposób na wyrażenie poglądów lub zbudowanie własnego, alternatywnego świata.

Ciekawym nurtem są też zabawki kinetyczne – poruszające się mechanizmy, które nie mają konkretnego celu poza fascynującym ruchem. Działają na zasadzie prostych praw fizyki, często napędzane sprężyną lub wahadłem, i przypominają, jak bardzo zabawa może być zanurzona w nauce.

Zabawki, które inspirują i zaskakują

Najbardziej nietypowe zabawki świata pokazują nam, że granice między zabawą, sztuką, technologią i tradycją są płynne. Każda z nich – czy to japoński gadżet z automatu, czy ręcznie szyta lalka z odległego zakątka świata – ma swoją historię i sens. Dla jednych będą to tylko ciekawostki, dla innych – obiekty fascynacji, kolekcji czy inspiracji do twórczego działania.

A może właśnie w tych nietypowych zabawkach najpełniej objawia się esencja zabawy? Swoboda, niespodzianka, zachwyt i moment, w którym rzeczywistość staje się odrobinę bardziej niezwykła.

Które drewniane puzzle są odpowiednie dla 3-latka?Jak wykorzystać zabawki w terapii dziecięcej? Zastosowania psychologiczne i logopedyczne